Opieka nad osobami starszymi

08.10.2019

Czym i jak leczyć odleżyny na plecach, pośladkach i kości ogonowej? Maść, plastry i inne preparaty na odleżyny

Opieka nad seniorem nie zawsze oznacza pracę z osobą sprawną ruchowo. Niejednokrotnie przyjmujemy zlecenia i przebywamy z seniorami, którzy zdecydowaną większość czasu spędzają w łóżku. Może to być efekt choroby lub np. niedawno przebytej operacji. Bez względu na przyczyny, jednym z zagrożeń są odleżyny. Z mojego tekstu dowiesz się, czym są i jak leczyć odleżyny na plecach, pośladkach i kości ogonowej.

Dlaczego należy przeciwdziałać odleżynom?

Nieleczone odleżyny zagrażają zdrowiu i życiu chorego - to fakt. Zakażenie, które może się wdać w przypadku osoby starszej, osłabionej, będzie miało fatalne skutki. Dlatego tak ważne jest, aby możliwie jak najwięcej uwagi poświęcić zapobieganiu odleżynom. Wśród ich powikłań źródła medyczne wymieniają między innymi posocznicę i zakażenia, rzadziej jest to zapalenie szpiku i kości, a także nowotwór (w ok. 0,5% przypadków).

Nie do pominięcia jest również komfort życia seniora, który cierpi z uwagi na brak ruchu i nieustający, jednoczesny ucisk na wiele części ciała. Odleżyny utrudniają rekonwalescencję po urazach, operacjach czy np. przebytej radioterapii, jednym słowem - są poważnym zagrożeniem dla osób trwale unieruchomionych. Szczególnie mogą one wystąpić u osób w podeszłym (powyżej 70. roku życia) wieku, ponieważ ich skóra jest zdecydowanie bardziej wrażliwa na ucisk i otarcia.

Co powinnaś wiedzieć o odleżynach?

Odleżyny powstają w wyniku długotrwałego nacisku na tkanki. Z jednej strony ucisk powoduje materac, łóżko, obicie wózka inwalidzkiego, a z drugiej - kości. Powoduje to przede wszystkim ustanie mikrokrążenia w obrębie tkanek miękkich i ich powolne obumieranie. Występuje wówczas martwica, postępuje również proces zapalny i pojawia się wydzielina ropna. Następstwem odleżyn są poważne owrzodzenia, trudne do leczenia. W jakich obszarach ciała seniora powinnaś zwracać uwagę na ich występowanie? 

  • jeśli senior najczęściej leży na plecach, to odleżyny mogą pojawić się w okolicach krzyża, ale także przy piętach, łokciach, łopatki i potylicy,
  • gdy senior leży na boku, to zagrożone są okolice kolan, ud, barki, żebra oraz głowa, 
  • w przypadku leżenia na brzuchu odleżyny mogą dosięgnąć palców stopy, rzepki, narządów płciowych zewnętrznych u mężczyzn, piersi u kobiet, barku, mostka i głowy, 
  • w pozycji siedzącej narażone są okolice kulszowe, tj. pośladki, uda.

Pierwszym objawem odleżyn jest rozległy rumień, który jest sygnałem, że ze skórą seniora dzieje się coś niedobrego. W takiej sytuacji poinformuj rodzinę, co się dzieje, a następnie dostosuj się do wytycznych lekarzy. Zazwyczaj możesz jednak wykonywać pewne czynności, które pomogą w zapobieganiu odleżyn lub leczeniu tych, które już wystąpiły. 

Leczenie odleżyn w domu seniora - jak możesz pomóc i zapobiegać?

Jak wspomniałam powyżej, w przypadku zaawansowanych odleżyn, senior może być skierowany do szpitala, a gdy schorzenie jest w początkowej fazie, może przebywać w domu. Musisz wówczas podwoić swoje wysiłki w trakcie opieki i stosować się do zasad, z których najważniejsze znajdziesz poniżej. Większość z nich z powodzeniem możesz wykorzystać w ramach profilaktyki. Jak leczyć odleżyny:

  • jeśli rodzina jeszcze nie dokonała zakupu materaca przeciwodleżynowego, to warto zasugerować taki krok. To bardzo dobre rozwiązanie, które pomaga zapobiegać występowaniu odleżyn, ale i nie pogłębiają problemu z już istniejącymi, 
  • jednym z najważniejszych kroków, który możesz podjąć, to możliwie jak najczęstsze zmiany pozycji leżącego seniora. Nawet krótkotrwałe zmiany potrafią zatrzymać proces powstawania odleżyn. Pozycję seniora możesz zmieniać co dwie, trzy godziny,
  • codziennie sprawdzaj cało seniora pod kątem występowania pierwszych objawów odleżyn, 
  • dbaj o odpowiednią pościel w łóżku starszej osoby. Tkaniny muszą być przewiewne (bawełniane), a senior nie powinien leżeć na szwach, guzikach czy zagięciach materiału, 
  • chory z powodu odleżyn traci spore ilości białka - należy je uzupełnić odpowiednią dietą, o ile nie ma innych przeciwwskazań. Dieta powinna być również wysokokaloryczna, tj. sięgać nawet 4 tysięcy kcal dziennie. Ogólne zasady opisałam w tekście o diecie seniora,
  • dbaj o higienę seniora i jego wypróżnianie, w razie konieczności często zmieniaj bieliznę,
  • z chorym możesz wykonywać proste ćwiczenia, np. zginanie rąk, nóg, itp.,
  • w czasie upałów skóra seniora powinna być lekko zwilżona, aby nie ulegała podrażnieniu wskutek tarcia. Możesz ją masować delikatnie z pomocą oliwki,
  • w przypadku początków schorzenia, możesz stosować opatrunki na odleżyny oraz maści. Stosowanie preparatów na odleżyny należy skonsultować z rodziną lub lekarzem seniora. 

Opieka nad seniorem, który cierpi z powodu odleżyn lub mogą one występować z powodu długotrwałego unieruchomienia, nie należy do najłatwiejszych. Zazwyczaj z seniorem nie ma kontaktu, dlatego musisz wiedzieć, co robić, aby nie sprawiać dodatkowego bólu podczas pielęgnacji. Warto w tym temacie wiedzieć jak najwięcej, a gdy to tylko możliwie - nabierać cennego w naszym zawodzie doświadczenia. 


Opieka Senior Opiekunka osób starszych
Dodaj komentarz
0 / 5
Komentarze 0